Kan niet op werk komen door staking

Kan ik niet op mijn werk komen door staking? Een overzicht van je rechten en opties

Het komt regelmatig voor dat werknemers door een staking niet op het werk kunnen verschijnen. Als je dit meemaakt, vraag je je misschien af: “Mag ik zomaar afwezig blijven? Wat zijn mijn rechten en plichten?” Of je nu zelf deelneemt aan de staking of door anderen wordt getroffen, het is belangrijk om helderheid te krijgen over wat je in zo’n situatie kunt doen. In dit artikel leg ik uit wat jouw rechten zijn, wat je moet doen als je niet op je werk kunt komen door een staking, en waar je verder op moet letten.

Wat is een staking en waarom wordt het georganiseerd?

Een staking is een collectieve actie van werknemers die stoppen met werken om hun wensen of eisen kenbaar te maken. Vaak gaat een staking over arbeidsvoorwaarden, werktijden, pensioen of andere arbeidsvoorwaarden. Een staking wordt meestal georganiseerd door vakbonden of werknemersorganisaties.

Het doel van een staking is invloed uitoefenen op de werkgever of het beleid. De actie kan bedoeld zijn om een cao te onderhandelen of om bepaalde werkomstandigheden te verbeteren. Maar het beëindigen van een staking heeft ook directe gevolgen voor de werknemers: je kunt tijdelijk niet werken en dus ook niet verdienen.

Mag ik niet op mijn werk komen door een staking?

Ja, dat mag. Werknemers die deelnemen aan een staking, mogen niet werken tijdens de staking. De werkgever mag je dus niet verplichten om toch te komen werken. De staking wordt meestal gecoördineerd via vakbonden of collectieve acties, waardoor het voor jou niet nodig is om zelf te bepalen of je wel of niet meedoet.

Het niet op komen dagen vanwege een staking valt onder het gewettigde afwezigheid. Dit betekent dat je niet gestraft kunt worden voor deze afwezigheid, zolang je betrokken bent bij de staking en je dit correct meldt.

Wat moet ik doen als ik niet op mijn werk kan komen door staking?

1. Meld je af bij je werkgever

Ook al is de staking officieel georganiseerd door vakbonden en niet door jou, het is belangrijk dat je je afwezigheid correct meldt. Dit doe je door vooraf of zo snel mogelijk contact op te nemen met je leidinggevende of de HR-afdeling. Zo geef je aan dat je niet kunt werken vanwege de staking en voorkom je dat je onterecht afwezig wordt genoemd.

2. Documenteer je afwezigheid

Bewaar altijd een bewijs dat je niet hebt kunnen komen vanwege de staking. Bijvoorbeeld een e-mail of WhatsApp-bericht aan je werkgever. Bij vragen of geschillen heb je zo een bewijsstuk in handen.

3. Controleer je arbeidscontract en cao

Sommige collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s) bevatten aanvullende afspraken over stakingen en afwezigheid. Lees je cao door, zodat je weet of er andere regels gelden voor jouw situatie.

4. Vraag advies bij je vakbond

Ben je lid van een vakbond? Neem dan contact op met je vakbond voor advies. Zij kunnen je informeren over je rechten, plichten en de gang van zaken rondom de staking. Als je niet lid bent, kan het alsnog interessant zijn om je te informeren of om je aan te sluiten.

Wat kost mijn afwezigheid tijdens een staking?

Over het algemeen behouden werknemers hun loon tijdens een staking. In veel cao’s is opgenomen dat stakingen als niet-verlofdagen worden beschouwd, zodat je je geen zorgen hoeft te maken over salarisverlies. Het is wel belangrijk dat je je staking correct meldt en dat je daadwerkelijk meedoet aan de staking zoals die is georganiseerd.

In sommige gevallen kan de werkgever bepalen dat je geen loon krijgt als je niet op je werk bent door een staking. Dit verschilt per situatie en cao. Lees daarom je arbeidscontract of cao goed door.

Wat als ik niet wil deelnemen aan de staking, maar wel niet kan werken?

In dat geval is je situatie anders. Wil je niet meedoen, maar kun je wel werken? Dan moet je dat ook aangeven bij je werkgever. Vervolgens moet je kijken of je werkgever je mag verplichten om te komen of dat je vrijgesteld bent op grond van de staking. Meestal mag je niet verplicht worden te werken als de staking loopt, tenzij je anders bent geconsulteerd of dat je niet deelnam.

Wat moet ik weten over mijn rechten en plichten?

• Recht op afwezigheid tijdens staking: Je mag niet werken tijdens een georganiseerde staking, en je hebt recht op loon als dat in je cao of arbeidsovereenkomst zo is geregeld.
• Verplichting om je afwezigheid te melden: Meld je altijd bij je werkgever en bewaar bewijs van je afwezigheid.
• Moet ik verlof opnemen? Niet als je loon wordt doorbetaald. Het wordt meestal niet als verlof gezien, omdat je tijdens staking niet werkt.
• Wat gebeurt er als ik niet meld dat ik niet kom? Dan loop je het risico op een loonstop of een waarschuwing, zeker als je niet hebt gemeld dat je deelnam aan de staking.

Veelgestelde vragen

Kan mijn werkgever me ontslaan als ik niet op mijn werk kom vanwege een staking?

Nee, je kunt niet zomaar ontslagen worden als je niet komt vanwege een staking. Je hebt het recht niet te werken tijdens een staking en je mag niet gediscrimineerd worden vanwege je deelname. Wel moet je je afwezigheid goed melden.

Heeft mijn werkgever mij het salaris aan het einde van de maand uitbetaald?

In de meeste gevallen wel, vooral als het in je cao is vastgelegd dat stakingen loonrechtens worden doorbetaald. Controleer je cao of arbeidscontract.

Mag ik deelnemen aan een staking als ik niet lid ben van een vakbond?

Ja, dat mag. Maar het is handig om betrokken te zijn bij de vakbond of de organisatie die de staking coördineert, zodat je goed geïnformeerd bent over de regels en afspraken.

Wat moet ik doen als ik door de staking niet op mijn werk kan komen doordat het openbaar vervoer stil ligt?

Dezelfde regels gelden: meld je af bij je werkgever en bewaar bewijs dat je niet kon komen, bijvoorbeeld een bericht van het openbaar vervoer of de landelijke stakingsinformatie.

Door goed te weten wat jouw rechten en plichten zijn tijdens een staking, voorkom je onduidelijkheid of problemen achteraf. Het is verstandig om altijd vooraf op de hoogte te zijn van de afspraken in je cao en je persoonlijke situatie. Zo staat je situatie helder en weet je precies wat je kunt doen als je niet op je werk kunt komen door een staking.